Pyramiden

Diep in de ijskoude stilte van Svalbard begint mijn dag met een rustige spanning. Vandaag ga ik naar Pyramiden, een verlaten mijnstad die al jaren op mijn lijst staat en nu ineens echt voor me ligt.

Na een goed ontbijt trek ik laagjes kleding aan, want buiten is het met een gevoelstemperatuur van rond de min zeven à min acht graden serieus koud. Bij Grumant, de Russische reisorganisatie die de tocht verzorgt, krijgen we een dry suit tegen opspattend water en de kou. Daarna stappen we in een open rib, een grote rubberen speedboot, voor een tocht van ongeveer twee uur over de fjord.

We vertrekken in mist en lichte sneeuw, waardoor de omliggende bergen nauwelijks zichtbaar zijn. Alles voelt grijs, stil en eindeloos, terwijl we over het water richting het onbekende varen.

Na ongeveer twee uur verschijnt Nordenskiöldbreen, een van de grootste gletsjers in Isfjord. De ijsmassa is indrukwekkend, zelfs in dit diffuse licht, en we stoppen kort voor een fotomoment voordat we verder varen naar Pyramiden.

Bij aankomst wacht een warme lunch met onder andere rode bietensoep, rijst met teftely en kompot als drankje. In de achtergrond klinkt Russische muziek, wat de plek nog surrealistischer maakt, alsof de tijd hier op een andere manier doorgaat.

Daarna volgt de rondleiding door het verlaten complex. We lopen door woonbarakken, de oude school en het café, plekken waar ooit een volledig functionerende gemeenschap van ongeveer duizend mensen woonde en werkte. In het zogenaamde madhouse, ooit een speelruimte voor kinderen, zitten nu overal meeuwen die het gebouw hebben overgenomen. Hun geluid vult de lege gangen.

We bezoeken ook het zwembad vernoemd naar Gagarin en het sportcomplex, en krijgen een beeld van hoe geïsoleerd en zelfvoorzienend deze stad ooit was, met betalingen in roebels en lokale bonnen en een leven dat volledig rond de mijn draaide.

Op de terugweg breekt de zon door en varen we langs fjorden met steile rotswanden die eruitzien als een burcht. De tocht terug voelt lichter, maar Pyramiden blijft hangen als een plek waar de tijd niet alleen is gestopt, maar ook zichtbaar is blijven liggen in de gebouwen en de stilte.